Tổng thống Obama và chính quyền Hoa Kỳ đã làm được ít hơn rất nhiều những gì người Mỹ đã tin và kỳ vọng
Trong những ngày này, hãy cố gắng nhớ lại những hoan hỉ vui sướng dâng trào từ khắp nơi trên thế giới và đặc biệt tại Mỹ khi ông Barack Obama được bầu làm Tổng Thống Hoa Kỳ. Điều này không chỉ đơn giản là Obama là người đàn ông gốc Phi đầu tiên được đảm đương chức vụ đứng đầu tòa Bạch Ốc có sức mạnh lớn nhất trên thế giới.
Ông ta dường như đã chứng tỏ được mình là một người đàn ông phi phàm, luôn nghĩ đến việc chăm lo cho thần dân của mình; một người đàn ông điềm đạm, nghiêm túc trong công việc và được phần lớn cử chi ủng hộ; người đàn ông sẽ làm lành những vết thương và phục hồi sức khỏe cho nước Mỹ về mặt đối nội cũng như lấy lại sự kính trọng của thế giới mà bấy lâu nay nước Mỹ đã đánh mất từ thời của tổng thống George.W.Bush. Bất chấp thực tế là có rất nhiều điều đã bị bỏ qua để nhường chỗ cho những mong mỏi khao khát cháy bỏng của từng người dân Mỹ rằng họ sẽ được thấy niềm hi vọng và thành công lớn vượt hơn những trải nghiệm mà họ có thể tưởng tượng; những điều đó mặc nhiên được người ta coi như là tất lẽ sẽ đến và rất nhiều người đã nghĩ rằng ông Obama có thể làm được.

Hai năm đã trôi qua, ngày càng thấy sự thất vọng có thể nhìn thấy được đang hiển hiện ở khắp mọi nơi trên đất nước Hoa Kỳ. Tại nơi làm việc của mình, tổng thống đã bị nhận ra với những thiếu xót và sai lầm trong công việc. Đối với phe cánh tả, tổng thống là một người thỏa hiệp hèn nhát, người mà có những kế hoạch thiếu kinh nghiệm và không chin chắn để vực dậy nước Mỹ và là người chỉ làm được rất ít việc để giúp đỡ những cử tri đã bỏ phiếu cho ông. Những cải tổ về tài chính cũng như chăm sóc sức khỏe cho người dân Mỹ đã bị phá hủy từ bên trong thông qua những mệnh lệnh có tầm quan trọng đặc biệt. Còn đối với rất nhiều thành viên thuộc cánh hữu, ông Obama là một kẻ vung tay quá trán và bảo thủ, cố chấp; người mà đã phung phí hàng ngàn tỉ dollar cho bộ máy quan liêu chẳng được việc, gây nên tình trạng nợ nần cho quốc gia trong tương lại trong khi vẫn đang phải vật lộn với hiện tại. Đối với những người trung dung đã ủng hộ ông Obama trong cuộc bầu cử trước đây, bao gồm cả báo chí, tổng thống đúng là một thất vọng thực sự; những kỹ năng để làm một tổng thống của ông quá ít so với những cảm hứng được coi là của một đấng anh tài trong suốt quá trình tranh cử mà ông đã thể hiện được.

Một sự mong đợi quá mức

Điều này trông có vẻ dường như một nước mỹ đang nổi giận với đúng như một cuộc báo thù, dành cho đảng Dân Chủ của Obama một cú đá đau trong giai đoạn giữa nhiệm kỳ Tổng Thống vào ngày mùng 2 tháng 11 năm vừa qua. Hậu quả không mong đợi này là những người thuộc phe Cộng Hòa sẽ lấy lại quyền kiểm soát cơ quan đại diện phát ngôn của nước Mỹ cũng như tạo ra những lợi thế mạnh mẽ tại Thượng Nghị Viện, nơi mà dù chỉ một chút nhỏ thôi sự mất kiểm soát số đông ghế, họ sẽ bị khóa chặt một cách thụ động và mất tầm kiểm soát đối với những định hướng trong sách lược của mình. Mặc dù vậy, theo quan điểm khách quan của chúng tôi, cơn thịnh nộ nhằm vào tổng thống Obama hình như đã đi quá trớn.

Suy xét một cách cẩn thận về lý do mà người Mỹ đang tức giận: đó là Nền Kinh Tế Mỹ. Bước đi chậm chạp trong việc tái tạo ra công ăn việc làm là vấn đề chủ yếu của kết quả mà người tiêu dùng cũng như các công ty tại Mỹ đang cố gắng vật lộn để xây dựng lại vấn đề tài chính của họ. Tình trạng buôn bán và sản xuất ế ẩm và ngưng trệ thể hiện trong các tờ quyết toán kinh doanh cần có thời gian để hồi phục. Obama đã mắc sai lầm khi hứa hẹn những sự vết thương trong nền kinh tế sẽ hồi phục sớm hơn so thực tế. Tổng thống không phải nguyên nhân của những vụ phá sản và tình trạng kinh tế tồi tệ này, và ông ta lẽ ra phải được thừa nhận đã ghi điểm trong việc tạo ra thêm tín dụng nhờ việc lèo lái con thuyền Mỹ thoát khỏi sức hủy diệt tồi tệ trước đó, đặc biệt khi ta xem xét sự kiềm chế của hệ thống chính trị được thiết kế của nước Mỹ, thật khó để có thể tạo ra những thay đổi lớn khi ở trong một cơ chế như vậy. Ông Obama đã đúng khi khi thực hiện những gói kế hoạch kích thích lớn và dũng cảm đối với nền kinh tế Mỹ. Ông đã đúng khi cưỡng lại, những sự đối kháng, kêu gọi một làn sóng bảo vệ nền kinh tế quốc nội. Ông có lỗ khi không có một kế hoạch trung hạn đáng tin cậy để làm giảm sự thiếu hụt ngân khố. Tuy vậy thì cũng không phải do Obama mà những người cộng hòa, chính là họ, sau tất cả, những người giám sát việc cắt giảm thuế, việc gây ra hai cuộc chiến tranh, sự sụp đổ về tài chánh mới là nguồn cơn chính của những thiếu hụt khổng lồ và kếch xù của người Mỹ hiện nay.

Trong những lĩnh vực chính sách khác cũng vậy, ông Obama đã thực hiện đúng một số việc tương đối tốt cho nước Mỹ. Tổng thống đã đúng khi cố gắng thử xử lý hệ thống hết sức rầy rà đã cho phép hàng chục tỉ Dollar của người Mỹ không thể tăng thêm đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng; mặc dù ông có lẽ đã nên hoãn lại thi hành chính sách này cho đến khi nền kinh thực sự được phục hồi. Về chính sách đối ngoại, tổng thống đã thực hiện những quyết sách nhạy cảm nói chung về vấn đề Iraq cũng như Afghanistan. Rất nhiều người được Obama dùng và đặt vào các vị trí quan trọng đã hoàn thành nhiệm vụ khá tốt, bảo gồm cả cựu đối thủ của ông trong cuộc tranh cử tổng thống và hiện này là bà ngoại trưởng Mỹ, Hilary Clinton.

Các bạn hẳn đang tự hỏi, vậy tổng thống đã làm gì sai để người Mỹ phải nổi giận? Câu trả lời là có một chuỗi các vấn đề nhỏ, bao gồm: thuật hùng biện, các chi tiết, việc thi hành, thậm chí những động thái lơ đãng xa rời dân chúng; tất cả những vấn đề này đã phá hoại một cách dần dần, có lũy tiến trong suốt thời gian làm tổng thống của ông Obama. Tổng thống đã gây thù chuốc oán với những nhà kinh doanh, những người mong muốn nước Mỹ tiến ngay lập tức đến sự phục hồi nhanh chóng; kêu gọi, hô hào họ hãy thực hiện những bước đi nhanh như cắt và ngoạn mục trong tiến trình phục hồi cùng nước Mỹ. Obama thậm chí, như chúng tôi đã từng chỉ ra rằng, đã để mất thiện chí và lòng tốt những nhà đầu tư năng động và giàu có nhất nước Mỹ. Thung lũng Silicon, nơi mà đã từng coi Obama là một người của những khởi nguồn cam kết, nay nhìn ông với ánh mắt dành cho một mối đầu tư không có lời.
Quyết định của ông cho phép bỏ qua những chi tiết cũng đã bắt Obama trả một cái giá khá đắt. Bằng việc lựa chọn các gói hợp đồng phụ cho việc kích thích, cải cách hệ thống tài chính và chăm sóc sức khỏe cho tới sự lãnh đạo dân chủ. Tất cả đều kết thúc với những dự thảo luật không có giá trị. Những người Cộng Hòa có thể biểu quyết chống lại những đạo luật đó của Obama. Rất nhiều thành viên đảng Dân Chủ hiện nay đang áy náy và lo âu cho khoảng cách giữa họ và những người Cộng Hòa. Một tổng thống có đầy đủ tài năng hơn sẽ kiểm soát quá trình hoạt động tốt hơn và tìm ra những phương kế để những người thuộc đảng Cộng Hòa khó lòng mà phủ nhận được những gì mà tổng thống có thể và đang làm rất tốt cho đất nước. Tính vững chãi trong chính sách kinh tế vĩ mô của Obama đang bị suy yếu do xu hướng của đang Dân Chủ can thiệp vào kinh tế vi mô, dẫn đến các đạo luật về chăm sóc sức khỏe mà sẽ nhắm đánh thuế một cách phiền hà vào việc kinh doanh trong lĩnh vực này. Những đạo luật kích thích kinh tế thêm vào đã phản tác dụng nhiều hơn là tổng thống tưởng.
Nước Mỹ hiện này là một nơi không chắc chắn và không có bản sắc riêng. Về mặt đối ngoại, Hoa Kỳ không chắc chắn ai đang là bạn và ai đang là kẻ thù. Trong nước thì có quá nhiều vấn đề không thể lường trước được, bao gồm cả vấn đề về đạo luật chăm sóc sức khỏe; vấn đề về giá năng lượng nếu giá than đá tăng do vấn đề khai thác phục thuộc vào nước ngoài; những vấn đề làm thế nào để Obama có thể xử lý được những khe hổng thâm hụt. Mọi người đều không thích sự không chắc chắn và vì thế nước Mỹ đang nổi cơn thịnh nộ, một điều chẳng có gì đáng phải ngạc nhiên vào thời điểm này.