Tất nhiên bố mẹ luôn phải đối mặt với những cơn giận dữ hay những hành động không hay của con cái. Nhưng giết quá nhiều côn trùng hay cắn bạn cùng lớp thì sao? Hãy cùng tìm hiểu và tìm cách giải quyết khi con bạn bắt đầu có những hành động làm bạn thấy lo ngại.

Theo tiến sĩ Michelle LaRocque- chuyên gia nghiên cứu và giáo dục trẻ cá biệt thì trẻ con ở lứa tuổi nào cũng có thể làm những việc khiến cha mẹ chúng cảm thấy sợ hãi bởi không biết liệu những hành động ấy có ảnh hưởng đến tính cách của con sau này không. Tất nhiên, có những hành vi thật sự đáng lo ngại và có khi phải viện đến sự giúp đỡ của các bác sĩ tâm lí nhưng bạn cũng có thể tự quan sát con mình và nhận ra biểu hiện nào cần theo dõi, biểu hiện nào có thể bỏ qua.

Con bạn thích nghiền nát những con côn trùng

Ở lứa tuổi nào trẻ làm như vậy? Trẻ trong khoảng từ 3-6 tuổi

Trẻ nghĩ gì?

Thường thì chúng chỉ tò mò. Trẻ con thường rất quan tâm tới nguyên nhân và kết quả và chúng không hiểu rằng những gì chúng đang làm có thể gây ra vết thương- Tiến sĩ LaRocque giải thích, nó có thể dựa trên quan niệm của trẻ con về côn trùng sau khi nhìn thấy người lớn giết nó.

Giải quyết vấn đề thế nào?

Đây là trách nhiệm của bạn phải làm cho con mình biết trân trọng tất cả các sinh vật sống (ngay cả khi bạn vẫn ngày ngày đập ruồi và bẫy chuột). Khi bạn bắt gặp hành động này của con, hãy chỉ nghĩ rằng đó là một trò chơi của con và giải thích với con tại sao làm như vậy là không tốt. Theo tiến sĩ Michelle Maidenberg, chuyên gia nghiên cứu tâm lí và sự phát triện của trẻ và vấn đề của bậc cha mẹ nói: “Hãy nói với con rằng  bố/ mẹ biết con rất thích dẫm lên kiến, nhưng con phải hiểu rằng đó là những sinh vật sống cũng giống như chúng ta, chúng cũng có cơ thể và máu như chúng ta và những gì con làm có thể làm đau chúng đấy”. Đây là một bài học quan trọng giúp trẻ kiểm soát được sự bốc đồng và cân nhắc về việc hành động của mình có thể làm ảnh hưởng tới người hay sự vật, sự việc khác và nó cũng giúp trẻ hình thành cách cư xử với bạn bè, người thân.

Khi nào thì nên gọi đến bác sĩ hay chuyên gia?

Bạn nên thấy lo lắng khi con bạn thật sự đang tra tấn những sinh vật nhỏ bé đó đặc biệt là bé tỏ ra vui thích vì điều đó. Có những hành động thô bạo với chó, mèo(phổ biến ở trẻ lớn hơn) có thể là dấu hiệu của thái độ độc tài sau này.

Trẻ hay nói những điều khiến người khác bị xúc phạm hay tổn thương

Những câu nói như “con ước mẹ không phải là mẹ của con” có thể khiến bạn tự hỏi tại sao con mình lại tàn nhẫn đến vậy. Những câu nói này không chỉ với bố mẹ của trẻ mà có khi bạn nghe thấy con mình nói bạn là “mày là đồ ngu”

Trẻ ở độ tuổi nào? Tất cả các độ tuổi

Trẻ nghĩ gì khi nói vậy?
Khi những đứa trẻ trước độ tuổi đến trường nói những điều đó thì chúng không có ý định gì xấu cả, đó chỉ là cách để chúng bộc lộ cảm xúc bởi trẻ con ở độ tuổi này chưa biết cách kiềm chế cảm xúc của mình. Vì vậy, nếu con bạn có nói : “Cút về” với người trông trẻ  thì tức là con bạn không muốn bạn rời nó. Nếu những lời nói khiếm nhã của con là với bạn bè. Có thể chúng đã mệt mỏi với việc phải đợi đến lượt của mình để được đi trốn trong trò chơi trốn tìm. Nhấn mạnh lại rằng chúng không có chủ ý gây tổn thương cho ai cả.

Nhưng khi con bạn đã 5 hay 6 tuổi trở lên, trẻ đã có những nhận thức nhất định về những điều mình đang nói. Vậy tại sao con bạn lại hét vào mặt bạn là “im đi”? Đó là bởi trẻ con cũng như người lớn, có những lúc cáu giận nhưng người lớn biết cách kiềm chế còn trẻ con thì không hiểu rằng nếu chúng bộc lộc cảm xúc của bản thân một cách phù hợp hơn thì chúng sẽ được lắng nghe hơn.

Cách giải quyết?
Giải thích cho con rằng khi con nói “đôi giầy của mẹ trông thật kinh tởm” hay “tao không muốn chơi với mày” thì nó có thể làm người khác bị tổn thương. Chỉ cho con rằng con có thể nói  “Mẹ, con muốn nói với mẹ” và sau đó con hãy nó suy nghĩ của mình với mẹ chứ không phải là đưa ra những lời nhận xét khó nghe trước mặt tất cả mọi người như vậy. Nếu một đứa trẻ trên 5 tuổi thì hãy hỏi xem con cảm thấy thế nào nếu nghe những lời tương tự như vậy từ những người bạn của con.

Khi nào cần đến sự giúp đỡ của bác sĩ?

Bạn cần chú ý khi thấy con liên tục đưa ra những câu nói đáng sợ “con ước mẹ/ bạn chết đi”… thẳng vào mặt người đối diện. Theo tiến sĩ Maidenberg thì “Có một điều gì đó có thể xảy ra khiến con có cách nói thô lỗ như vậy và điều quan trọng là phải tìm ra điều đó là gì.” Việc con thường nói những điều đó với ai cũng có thể là một đầu mối để bạn tìm hiểu sự việc. Ví dụ, bé luôn nhằm vào những hành động tỏ ra uy quyền thì có thể bé có ấn tượng xấu về người lớn nào đó đã ngược đãi bé.

Trẻ luôn bám theo anh chị em của mình

Trẻ con đánh nhau, đó là chuyện bình thường. Nhưng nếu con trai bạn đánh chị nó mỗi khi chị vào phòng nó thì có thể bạn nên quan tâm hơn đến vấn đề này.

Trẻ ở độ tuổi nào làm vây? Tất cả độ tuổi

Trẻ nghĩ gì?

Việc anh chị em trong gia định đôi khi không thích nhau là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng trong khi người lớn chọn cách không giành quá nhiều thời gian để giúp con mình giải quyết những vấn đề đó, chúng sẽ cảm thấy không biết phải làm gì và điều đó dẫn đến những hành động như cắn, cấu, vật nhau ra hay tát nhau. (Và có thể bé cũng có những hành động tương tự với bạn cùng lớp).

Cách giải quyết?

Thay vì tìm nguyên nhân của những vụ đánh nhau và đóng vai trò là trọng tài, tiến sĩ Maidenberge gợi ý bạn nên tạo ra một quy đinh, đó là “không bạo lực”. Bà nói: “ Thường thì những đứa lớn sẽ bị phạt vì chúng có thể đánh em đau hơn và chúng cũng hiểu biết hơn. Vì vậy, trong nhà tôi cả hai đứa đều sẽ bị phạt nếu chúng đánh nhau.

Khi nào cần đến một bác sĩ?

Không phải là mức độ thường xuyên của những vụ đánh nhau như vậy khiên bạn phải bận tâm, thay vào đó, hãy để ý nếu bọn trẻ làm thương người khác sau những lần như vậy bởi trong những tình huống như thế, có thể có điều gì đó nghiêm trọng hơn đang diễn ra trong con bạn như sự rối loạn hay chứng trầm cảm.

Con bạn hay cắn người khác

Giáo viên ở trường gọi điện cho bạn, nói rằng con bạn lại cắn vào tay bạn cung lớp, một lần nữa.

Trẻ nào làm như vậy? Thường là trẻ từ 3-5 tuổi.

Chúng nghĩ gì khi làm vậy ?

Hành động cắn người khác có thể bắt nguồn từ việc bé không tìm ra được cách diễn đạt điều mình muốn nói. Đối với trẻ con, không thể biểu đạt được cảm xúc của mình (như là lo lắng  hay ghen tị trước những thay đổi lớn như việc sắp có em chẳng hạn) khiến bé vô cùng bức bối và bé chọn cách cắn để giải tỏa điều đó.

Cách giải quyết?

Hành động ngay lập tức nếu bạn đang ở đó. Hãy nghiêm khắc nói không với hành động đó của con nhưng đừng hét lên hay giật con ra. Nhìn thẳng vào mắt con có thể khiến đứa trẻ hiểu được đó là mệnh lệnh đối với những hành động không thể chấp nhận được. Khi con bạn đã hơn 3 tuổi thì bé hiểu hơn về các mối quan hệ và hậu quả của những hành động của mình. ‘Hãy giúp bé hiểu rằng nếu bé còn tiếp tục cắn các bạn thì các bạn sẽ không muốn chơi với bé nưa’, theo tiến sĩ Maidenberg.

Khi nào nên gọi bác sĩ ?

Hành động cắn luôn luôn khiến bạn lo ngại bởi nó còn liên quan đến vấn đề an toàn. Hành động này sẽ thật sự đáng lo nếu con bạn đã 4 hay 5 tuổi, khi mà bé đã có đủ khả năng để diễn đạt suy nghĩ của mình bởi có thể đó là hậu quả của sự căng thẳng nào đấy mà bé đang gặp phải và không thể giải quyết.

Con bạn luôn bắt nạt bạn bè

Cho dù đó là việc con bạn dùng nắm đấm với bạn cùng lớp hay trọc ghẹo bạn bè là béo thì con bạn có thể đang gây ra những điều tồi tê.

Trẻ ở độ tuổi nào có hành động này ? Độ tuổi đi học

Chúng đang nghĩ gì ?

Trẻ hành động theo cách này ở trường thường là để tập trung sự chú ý. Nếu chúng thấy việc bắt nạt bạn bè khiến chúng đạt được điều đó, chúng sẽ tiếp tục làm vậy. Vi vậy hãy tìm ra nguyên nhân tại sao con bạn lại mong muốn được để ý tới vậy và lí giả vấn đề một cách nhanh chóng. Đánh bạn hay tung tin đồn xấu về bạn có thể là dấu hiệu của việc bé chưa học được kĩ năng tự kiểm soát. ‘bản năng của con người khá là hung hãn và chúng ta chỉ không hành động như vậy bởi ta hiểu được hậu quả của nó và bởi các quy chuẩn của xã hội về ý thức và giá trị’ và thỉnh thoảng con bạn chưa có được điều đó.

Giải quyết thế nào ?

Quan trọng là phải hiểu được động cơ của con là gì và cách tốt nhất là trực tiếp hỏi bé. Ví dụ như ‘cô giáo của con nói với bố/ mẹ là con đã xô ngã bạn ở cầu thang. Điều gì đã khiến con làm vậy ?’Tiếp đến hãy dùng cách đặt con vào tình huống đó, ‘nếu con trêu trọc bạn bởi vì bạn không thể chơi thể thao thì con sẽ nghĩ sao khi người khác cười nhạo con khi con không dám ngủ ở nhà bạn ?’ một khi bạn hiểu có gì đang diễn ra trong đầu bé, hãy tìm cách rèn luyện cho bé khả năng kiềm chế như hít thở sâu, hay đếm từ 1 đến 10 trước khi định làm gì. Khi hiểu được nguyên nhân sâu xa thì việc đưa ra cách giải quyết khác cho bé hiểu cũng vô cùng quan trọng.  Và bạn cũng cần chắc chắc giáo viên của con cũng quan tâm đến vấn đề này.

Khi nào bạn nên gọi bác sĩ ?

Có thể lí do con bạn chế nhạo một người là vì bé đã từng bị như vậy. Nhưng nếu bé có thói quen tụ tập một nhóm bạn và đi tròng ghẹo để gây tổn thương cho người khác thì có thể bạn cần quan tâm hơn. Bạn phải nhìn vào mức độ thường xuyên cũng như tính trầm trọng của vấn đề. Tiến sĩ Hertenstein những đứa trẻ thích gây tổn thương cho người khác và có thái độ chống đối có thể là biểu hiện của sự rối loạn tâm lí. Dù là gì thì bắt nạt bạn bè cũng là một vấn đề đáng lo lắng và cần phải được được đặc biệt theo sát.

Share