Bạn không cần phải là Warren Buffet để nuôi một đứa trẻ biết quản lí tài chính. Bạn cũng không cần phải giỏi toán để làm được điều đó. Tất cả những gì bạn cần là tạo ra các buổi trò chuyện về tiền bạc và giữ thói quen đó cho đến khi con bạn trưởng thành. Từ những lời khuyên dưới đây (chủ yếu được sắp xếp theo độ tuổi), hãy lập ra một kế hoạch và các hành động cụ thể và phù hợp nhất với gia đình bạn.

Nói về những thứ mà con mong muốn được mua. Những quảng cáo trên đường bạn nhìn thấy, trên tạp chí hay ti vi là một phương tiện hiệu quả để bạn dạy con về một quan niệm tài chính đơn giản nhất đó là: Con MUỐN món đồ đó hay con CẦN món đồ đó. Khi con bạn đã hiểu về sự khác biệt này ở tuổi đi mẫu giáo, hãy dùng thời gian cả gia đình quây quần để bàn luận và bạn có thể lên cả danh sách tất cả những thứ gia đình bạn đang cần còn bên kia là những thứ gia đình bạn muốn có. Đây là cơ hội tuyệt vời cho con bạn hiểu về giá trị và sở thích. Vì đây là một trong những vấn đề cơ bản về quản lí tài chính nên những buổi nói chuyện như vậy nên kéo dài trong suốt thời gian đến trường của con bạn.

Thường thì con bạn chỉ nhìn thấy bạn làm một điều duy nhất với đồng tiền là tiêu nó, chúng không có cơ hội được nhìn thấy bạn tiết kiệm tiền, trả hóa đơn hay kiếm tiền. Để giải thích cho con về những khái niệm trên, bạn có thể thử hoạt động sau: Hãy lấy một ít sticker và cùng với con phân loại các khoản tiền, đâu là tiền để trả hóa đơn, tiền để tiêu dùng hàng ngày, tiền để giành để đi du lịch… khi mà con bạn đã hiểu được là từng khoản tiền từ đâu ra được dùng vào việc gì, trẻ sẽ biết được rằng sẽ còn bao nhiều tiền cho những sở thích nhiều khi đắt đỏ của bé như đồ chơi xếp hình hay mô hình ô tô, máy bay…

Khi con bạn đã đủ lớn để hiều về quy luật bù trừ, thỉnh thoảng hãy đưa bé đi siêu thị cùng bạn. Đưa cho bé danh sách một số thứ bé cần mua với tổng khoảng 50 ngàn. Bên cạnh mỗi món đồ bạn có thể ghi ra giá cả phù hợp để mua được món đó. Khi đi cùng con, bạn hãy thử thách bé bằng cách bảo bé tìm những  đồ đúng hoặc thấp hơn giá bạn ghi trong tờ danh sách. Thêm nữa, con bạn sẽ được giữ số tiền nếu bé chọn được mặt hàng có giá thấp hơn và sẽ phải bù tiền của bé nếu cao hơn. Để việc làm nay thêm phần hấp dẫn, hãy mua thêm một loại sản phầm của nhiều hãng sản xuất với giá cả khác nhau và khi về nhà để con cùng thử tìm sự khác biệt. Và nếu có sự khác biệt thì hãy cùng con phân tích xem điều đó nó có xứng đáng với giá tiền không.

Dạy con về giá cả của những thứ mua vì sự bốc đồng. Một gói bắp rang ở rạp chiếu phim sẽ đắt hơn rất nhiều lần nếu bạn tự làm ở nhà. Bạn trả tiền cao hơn là bởi vì bạn muốn nó ngay lập tức. Hãy thử bài tập này để dạy con cách  kiểm soát cảm xúc: lần tới khi đi xem phim mà con bạn năn nỉ đòi mua bắp rang, nói với con là nếu con đồng ý là về nhà rồi mới ăn bắp rang thì con sẽ được bỏ tiết kiệm được số tiền đó. Đây là cách để dạy cho con bạn về giá của việc mua sắm theo cảm hứng. Tuy nhiên,  nếu con bạn vẫn khăng khăng đòi thì hãy nhượng bộ, bởi đó cũng là cách mà thỉnh thoảng chúng ta cũng làm, nuông chiều cảm xúc của bản thân.

Tạo cho con sự thích thú với tiền lãi. Khi con bạn khoảng lớp 2, bạn có thể chỉ cho bé lãi suất có giá trị như thế nào bằng cách thưởng cho bé một khoản tiền nho nhỏ thêm vào số tiền mà bé tiết kiệm được trong tuần. Và nếu bé hỏi vay tiền bạn, hãy cho bé vay và sẽ tính thêm tiền vào số tiền bé đã vay cho mỗi tuần sau. Không có bài học nào về sự luân chuyển của đồng tiền lại sinh động hơn cách bạn cho bé trực tiếp nhìn thấy điều đó đâu. (Tất nhiên khi cho bé vay tiền bạn cũng nghĩ đến cách bé có thể trả lại được, nếu không thì bài tập sẽ trở thành một nỗi lo lắng với bé.)

Trẻ con ở tất cả các lứa tuổi sẽ thấy việc tắt bóng điện ở các phòng trở nên cần thiết hơn khi số tiền tiết kiệm được là của bé. Hãy chọ một loại hóa đơn hàng tháng như là hóa đơn tiền điện, nước hay điện thoại rồi cùng đọc với bé. Sau đó hãy cùng thảo luận xem làm thế nào để giảm được số tiền và bảo với bé rằng nếu cách đó có hiệu quả, số tiền tiết kiệm được sẽ giành cho một dịp đặc biệt. Việc chọn ra chỉ một loại hóa đơn rồi theo dõi nó hàng tháng với con bạn sẽ dạy trẻ về việc trả tiền hàng tháng và giá trị của sự tiết kiệm.

Hãy để con tự giữ một khoản tiền nhỏ. Rất nhiều cuộc bàn luận về việc mua sắm giữa bố mẹ và con cái đang lớn trở nên khó khăn do những bất đồng quan điểm. Bạn nghĩ món đồ con bạn muốn mua là đắt tiền và không cần thiết, con bạn lại nghĩ rằng đó là sản phầm của một hãng nổi tiếng và bạn chẳng hiểu gì về cuộc sống của chúng. Cách xử lí tình huống này là hãy giao cho con bạn một món tiền hàng tháng cho các nhu cầu mua sắm của con. Dần dần bạn sẽ thấy con bạn sẽ từ chối những món đồ quá đắt tiền bởi con bạn đã có cảm giác với tiền của mình và học cách tính toán hợp lí.

Cùng con tiết kiệm một khoản tiền lớn cho kì nghỉ gia đinh. Khi bạn đi nghỉ, tất cả những lo lắng về chi tiêu ở nhà như thức ăn, đi lại, giải trí….sẽ được dẹp sang một bên và đây là cơ hội để con bạn học một cách chi tiêu khác. Một khi con bạn cũng đóng một vai trò trong chuyến đi chơi của gia đình, chúng sẽ học được cách chấp nhận một số việc để giảm được chi phí. Chúng sẽ đồng ý ăn bữa sáng miễn phí ở khách sạn hay ngủ chung phòng với anh chị em trong nhà, chúng sẽ học được cách lựa chọn các trò giải trí và quyết định nếu trò nào cũng có thể chơi ở nhà thì sẽ bỏ qua và dành tiền cho những thứ chúng chỉ có thể được trải nghiệm ở nơi du lịch thôi. Những kĩ năng cân nhắc giữa các lựa chọn này cũng góp phần không nhỏ để con bạn sẽ trở nên thông thái về tài chính sau này.

Share