Đề giúp đỡ những bệnh nhân béo phì giảm cân là một công việc vô cùng khó khăn ngay từ bước đầu bởi rất nhiều người, cả đàn ông và phụ nữ, nghĩ rằng mức cân nặng của họ là bình thường và “vừa đủ”.

Theo một nghiên cứu tiến  hành với 2056 người ở hạt Dallas (hầu hết đều có chỉ số BMI từ 30 trở lên). Những người tham gia đã được đưa 5 tấm hình mô tả cơ thể từ rất gầy đến béo phì và chọn một tấm mà họ cho rằng sẽ là điển hình cho thân hình mà họ cho là lí tưởng và một tấm thể hiện thân hình hiện tại của họ. Khoảng 165 người đã chọn mẫu hình lí tưởng giống hay thậm chi to béo hơn họ. Điều này thể hiện đã có một sự sai lầm trong nhận thức của họ về thân hình bình thường và khỏe mạnh.

Cũng theo nghiên cứu này, trình độ văn hóa hay sự giàu có không liên quan nhiều lắm đến sự tự đánh giá bản thân của con người nhưng chủng tộc thì có. Người da đen có xu hướng nhìn nhận sai lệch, khoảng 14% trong số họ thích và chọn những bức hình của người béo phì trong khi con số đó với người Mỹ La Tinh là khoảng 11% còn người da trắng chỉ chiếm 2%.

Những người cho rằng thân hình họ không có vấn đề gì thường hạnh phúc về sức khỏe của bản thân và cảm thấy khỏe mạnh hơn những người nhận ra rằng mình bị béo phì. Và họ cũng nghĩ rằng họ ít có nguy có bị cao huyết áp hay tiểu đường hay những bệnh về tim mạch trong suốt cuộc đời. Thực tế thì khoảng 2/3 những người có nhìn nhận sai về số đo của bản thân nghĩ họ không thể có khả năng bị béo phì.

Tiến sĩ Powell trong nghiên cứu “ Những điểm dẫn đến sự thiếu hiểu biết về căn bệnh béo phì” nói: “Xu hướng nhìn nhận bản thân sai lệch có thể có những tác dụng tích cực đến việc làm tăng sức khỏe và sự tự tin của bản thân. Tuy nhiên, nó thể hiện sự thiếu hiểu biêt về cơ thể và có thể khiến họ không để ý đến những chứng bệnh liên quan đến béo phì như huyết áp cao hay tiểu đường.”

Một nghiên cứu nổi tiếng được công bố năm 2007 bởi Nicholas Christakis, một giáo sư của trường đại học Y thuộc Đại học Harvard  đã phát hiện ra rằng “Tới 57% những người người càng dễ dãi với sự thừa cân của bản thân hay của bạn bè xung quanh họ thì họ càng dễ bị béo phì”. Họ gọi đây là tác động của nhận thức và thấy rằng béo phì gia tăng qua các mạng lưới quan hệ thân mật như bạn bè hay  hàng xóm.

Một phát hiện thú vị khác là hai vợ chồng cùng ăn những bữa ăn tương tự nhau, và cùng đi làm nhưng nếu một trong hai người bị béo phì thì người còn lại lại giảm đi 37% nguy cơ bị mắc căn bệnh này. Anh chị em có chung kiểu gene nhưng nếu một người bị béo phì thì khả năng bị ảnh hưởng bởi những thói quen ăn uống của người khác chỉ vào khoảng 40%. Liệu điều này có mâu thuẫn với điều kể trên không? Nicholas đã giải thích vấn đề này là do quan niệm xã hội. Có nhiều người bạn béo khiến bạn dễ chấp nhận hơn với sự béo. Ông nói thêm : “Chồng bạn không phải là người bạn nhìn vào khi bạn nghĩ đến việc bạn muốn tạo hình ảnh nào cho phù hợp, bạn nên ăn bao nhiêu và tập thể dục như thế nào. Và cũng ít khi chúng ta so sánh bản thân với anh chị em trong gia đình. Chúng ta phải chọn bạn chứ không cần phải chọn gia đình. Tâm lí đó đã dẫn đến sự khác biệt như vậy.”

Điều này cũng giải thích được một phần vể thực trạng béo phì ở Mỹ nơi mà có tới 2/3 người lớn bị thừa cân hay béo phì. Powell nói: “Mọi người có xu hương nghĩ là nếu những người xung quanh bạn đều trông giống nhau (thừa cân) thì bạn cũng cảm thấy thoải mái khi mình trông cũng như vậy.”

Tuy nhiên, tin tốt lành từ quan điểm về y tế cộng đồng là nếu những ảnh hưởng nhận thức này có thể khiến con người tăng cân thì nó cũng có thể mang lại tác dụng trái ngược, giúp tạo nên một mạng lưới để cùng nhau giảm cân và nâng cao sức khỏe.

 

Share