Bắc Kinh mới đây vừa có động thái nhằm bảo hộ lợi ích của mình trong quan hệ kinh tế và thương mại với các nước châu Phi.

Trong trang đầu tiên của bản chính sách mới này, Bắc Kinh nói rằng sự hợp tác Trung-Phi là nhằm giúp lục địa đen sớm đạt được các mục tiêu Thiên Niên Kỷ của Liên Hợp Quốc cũng như thúc đẩy sự tiến bộ và thịnh vượng tại đây. Trung Quốc hiện này là bạn hàng thương mại lớn nhất của Châu Phi. Trao đổi thương mại hai bên phát triển tăng hơn 43% trong năm 2010 (đạt tới 115 tỉ dollar Mỹ, một con số kinh khủng mà Mỹ và Châu Âu không thể làm được). Chiến lược “mềm” của Trung Quốc đó là tung tiền thao túng các chính phủ và giới lãnh đạo chóp bu tham nhũng tại lục địa đen để giành được quyền lợi kinh tế cũng như khai thác to lớn tại Châu Phi.

Đã có rất nhiều sự chỉ trích mạnh mẽ nhằm vào việc “cướp” tài nguyên thiên nhiên của Trung Quốc tại Châu Phi và cách thức mà người Trung Quốc đang tiến hành, được mô tả bằng cụm từ “không quan tâm đến hậu quả” hoặc “chẳng mang lại cái gì” cho người dân ở các nước nghèo đói tại Châu Phi.

Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào châu Phi đã nhảy vọt, từ 0,5 tỉ dollar Mỹ trong năm 2003 lên tới hơn 9 tỉ dollar Mỹ vào năm 2009. Trung Quốc cần nhiều tài nguyên hơn như dầu lửa, khí ga, khoáng sản phục vụ cho nền kinh tế liên tục phát triển nóng của nó; ở phía đối diện, châu Phi cần nhiều sự đầu tư cho cơ sở hạ tầng cơ bản để phát triển và khai thác những tiềm năng của mình.

Sự xuất hiện ngày càng đông của người Trung Quốc đang tạo ra những phản ứng trái ngược của người dân châu Phi. Trong khi một số người châu Phi ủng hộ việc tách riêng vấn đề chính trị khỏi kinh tế trong việc làm ăn với người Tàu; có một số lớn những người khác lại bày tỏ quan ngại về việc Bắc Kinh đang làm tăng thêm, đào sâu thêm và nhúng mũi vào sự phát triển của lục địa đen, làm cho nó ngày càng xấu đi khi mang theo thói quen làm ăn kiểu đút lót, hối lộ và tham nhũng của quốc gia theo đường lối cộng sản đỏ, lớn nhất thế giới này reo rắc lên Châu Phi, gây ra những vấn đề về nhân quyền và hậu quả ảnh hưởng lâu dài đến môi trường.

Câu hỏi quan trong đối với nhiều quốc gia tại Châu Phi hiện nay là liệu họ có nên học và làm theo mô hình phát triển kinh tế kiểu Trung Quốc với cái giá phải trả là việc cải cách đường lối chính trị hay là sẽ phát triển theo mô hình của bản thân mình vốn có.

Điều thú vị là chính sách mới này của Trung Quốc đưa ra những thông tin thực tế mang tính thực dụng tốt trong diễn đàn hợp tác Trung – Phi, thứ mà được cho là đang copy một cách hăm hở theo mô hình của Liên Minh Châu Âu và Ấn Độ đã làm trước đây.

 

Share